Diyet ve Beslenme Hakkında Kullanılan Tanımları İnceledik.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Esra (Kurt) MUTLU



DİYET TANIMLARI




Beslenme; insanın yaşaması için gerekli olan yiyecekleri tüketmesine beslenme diyoruz, psikolojik ve biyolojik yönlerinin yanında beslenme en temel yaşam ihtiyacıdır.  


Sağlıklı beslenme: sağlığın korunması ve hayatın devamı için gerekli olan besinleri yeterli ve dengeli miktarda tüketmek’ olarak tanımlanmaktadır. Burada sağlığın tanımına da yer vermek gerekiyor, dünya sağlığı, hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, bireyin kendini fiziksel, psikolojik, ve sosyal yönden kendini iyi hissetmesi halidir’diye tanımlamaktadır.  


Çeşitli Beslenme: Dünyada 40000 çeşit yiyeceğin olduğu düşünülmekte. Tüm bu yiyeceklerin her birinin tadına bakmak bile insan ömrünü yetiremeyeceği bir süreye kapsamakta. Araştırmalar yaşanılan coğrafik bölgeye göre besinlerin çeşitlilik gösterdiğini, o bölgede yaşayan insanların ihtiyaçlarıyla paralel besin öğesi örüntüsünü desteklemekte.  Herkes yaşadığı coğrafi bölgeye göre olabildiğince çeşitli besinleri tüketmelidir.  


Diyet Nedir? cAntik Yunan’da Dieta – yaşam tarzını ifade etmekteydi. Artık günümüzde diyet yapmak, perhiz yapmak anlamına geliyor. Türkçe’nin zenginliğinden çeza, bedel, anlamıda çıkarılabilir.


Besin: Bitkilerin ve hayvanların yenilebilen kısımlarına denilmektedir.


Besin Ögesi: Besinler bazı kimyasal yapıların bir araya gelmesiyle meydana gelmektedir. Besinleri oluşturan bu yapılar karbonhidrat, yağ, protein, vitamin, mineral, su olarak gruplandırılmaktadırlar. Bunlar besin ögesi olarak adlandırılmaktadır. Makro ve mikro olmak üzere iki alt gruba ayrılmaktadır.


Besin grupları: İçerdikleri besin ögeleri ve vücuttaki işlevleri bakımından benzer olanalar gruplandırılmıştır. Bunlar;et ve et  ürünleri, süt ve süt ürünleri, tahıl ve tahıl ürünleri, meyve ve sebze grubudur.  


Beslenme Yoncası: Beslenme Yoncasına biz mutluluk yaprakları diyoruz, bunlar kalp, kalp sağlığı, sevgiyi anlatmakta ve yeterli ve dengeli beslenmeyi simgeler.  Ayrıca 4 ana besin grubunu her öğün tüketilmesi gerektiği mesajını vermektedir.


Beslenme piramidi : Beslenme piramidi ülkemizde daha önceleri bir besin tüketim miktarı referansı olarak kullanılmaktaydı artık bizim besin yoncamız olduğu için çok sıklıkla kullanmıyoruz. Ama Amerika sürekli olarak beslenme piramidini yenilemektedir. Son yapılan ve en belirgin değişiklik ise beslenme piramidine eklenen hareketi temsil eden insan figürüdür. Yani ne kadar çok hareket edersek yiyecek tüketme hakkımız o oranda artmaktadır.


Anoreksiya Nevroza: Zayıfta olsa kendini şişman yada kilolu hissetme hali olarak özetleyebiliriz.  Obezitden sonra en yaygın görülen beslenme davranışı bozukluğudur. Bayanlarda görülme oranı erkeklere göre yüksektir ve genlikle bilinçli olarak kusma sözkonusudur.


Eating disorders: yemedavranışı bozukluklarının genel adıdır denilebilir. 
Obezite: Besinlerle alınan enerjinin (kalori) harcanan enerjiden fazla olması ve fazla enerjinin vücutta yağ olarak depolanması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Altını çizmek gerekir obezide bir irade eksikliği değil tam bir hastalıktır.


Fazla kiloluluk:Vücut kitle indeksi sınıflamasına göre obezite ile normal kiloluluk arasında kalan bölge overweight veya hafif kiloluluk denilmektedir. Bu aralık hak arasında daha çok balık eti olarak tanımlanmaktadır. Dikkat edilmesi gereken bir aralıktır çünkü obeziteye çok yakın bir yönü vardır.


Zayıflık :Vücut ağırlığının olması gerekenden daha az ağırlığa sahip olmasıdır. Aşırı zayıflık bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olabileceği gibi bazı kronik hastalıkların daha ağır seyretmesini sağlayabilir. Zayıflığın da tedavi edilmesi gereken bir hastalık olduğu unutulmamalıdır.  


Bel karça oranı : Kardiyolojik hastalık risklerinin hesaplanmasında mutlaka kullanılan bir ölçüm metodudur. Bel çevresinin kalça çevresine cm cinsinden değerine bölünmesidir. Bu oran kadınlarda; 0,80 cm ,erkekte :0.94 altında olmalıdır.


Bel çevresi ölçümü : erkeklerde :94 ,kadında :80cm geçmemeilidir. Yine kardiyolojik risk hesaplamalırdan kullanılmaktadır.


Deri kıvrım kalınlığı : Özellikle zayıflık durumları, yada beslenememe durumlarında kişinin besin tüketimi ve hakkında bilgi veren bir ölçüm metodudur.


Besin tüketim sıklığı : Besin ve besin gruplarının tüketimi gün ,hafta vaya ayda sıklık olarak veya miktar olarak saptanmasıdır. Kişilerin beslenme alışkanlıklarının ortaya konmasında önemli bir metoddur.


Karbonhidrat : Bildiğimiz şeker ve şeker türevi yiyeceklerdir. Vücudun çalışması ve günlük aktivitesini sürdürebilmesi için gerekli olan enerjiyi sağlayan temel besin öğelerinden birirdir.


Protein : Vücudumuzun yapı taşlarıdır. Vücudumuzta çalışan tüm sistemlerde aktif rol almaktadırlar. Proteinlerin özelliği tüketildiğinde yıkım ürünü olarak üre ortaya çıkmasıdır. Ve vücut savunma sistemi oluşan bu üreyi hemen uzaklaştırmak için seferber olmaktadır. Popüler zayıflama yöntemlerinde protein miktarının artırılmasının sebebi budur. Ve bunun meydana getirebileceği problemler sürekli ihmal edilmektedir. Bilinmelidir ki diyetin protein içeğiri ne çok ne az olmalıdır.


Yağ : Yine vücudumuzun yapı taşlarından biridir. ama aynı zamanda vücudumuz fatla gelen enejiyi ancak yağ olarak depo edebilmektedir. Yani ihtiyacımızdan fazla miktarda yiyecek tükettiğimizde sindirilen yiyeceklerden elde edilen gerekenden fazla enerji yağa çevrilmekte ve başka karın civarı olmak üzere tüm vücudumuzun uygun bölgelerinde depolanmaktadır. Yine besin tüketimi azaldığında ise vücudumuz bu yağları enerjiye çevirerek kullanmaktadır. Diyet mantığı aslında tam da budur. Kilonun en büyük nedenlerinden biride yağdır, çünkü en yoğun enerji içeriğine sahip olup aynı zamanda en çok lezzet ögesi barındıran besin ögesi yağdır. Düşünürseni yağlı yiyecekler daha lezzetli olarak tanımlanır.

Beslenme ve Diyet Uzmanı 

Esra MUTLU

 

YORUMLAR
Ad Soyad  
Rumuz  
Yorum    
Görüntülenecek veri yok

Diğer Makaleler

Powered By Nar Bilişim