DAHİLER NE YERDİ?

İsmail Hakkı Tekiner




DAHİLER NE YERDİ?




Sevgili Okuyucularımız


Bu yazıyı Diyet Uzmanı ve doktora arkadaşım Hayrettin MUTLU ile birlikte kaleme aldık.


İnsanlık tarihine yön vermiş, pek çok farklı işi başarmış ve yenilikler açmış dahi kişilerin en çok tercih ettikleri gıdaları hiç merak etmiş miydiniz? Bu konu hakkında ülkemizde kapsamlı bir araştırmaya rastlamadık. Ancak, yurtdışı kaynaklı bazı araştırmalar mevcuttur.


İlk olarak “dahi/deha” nedir?


Olağanüstü yaratıcı yeteneğe sahip kimseler bu şekilde tanımlanmaktadır (Kaynak: Türk Dil Kurumu). Bu tanım genellikle, hakikat, güzellik veya yararlılık bakımından çok büyük yenilikler ortaya koymuş insanlar için kullanılmaktadır.


Tarihte dahi olarak kabul edilen kişilerin hepsine teker teker yer vermek mümkün görünmemektedir. Belki, yazı dizimizi bu gibi kişiler için farklı perspektiflerden bir süre devam ettirebiliriz? Bu sebeple, herkesin adını öyle ya da böyle bir şekilde bildiği ve/veya duyduğu kişilerden bahsedeceğiz.


Yazının amacı beslenme tarzı ve dâhilik arasında anlamlı bir ilişkiyi bulmaya çalışmak değildir. Biliyoruz ki dâhilik yalnızca beslenmeyle ilişkili olmayıp; aynı zamanda başka faktörlerin etkilediği bir olgudur: sosyal ortam, genetik miras vd. gibi. Eğer beslenmeyle %100 ilişkisi olsaydı; dâhilerin çoğunun hayatlarının en azından bir dönemini sıkıntılar, yetersizlikler ve yokluklar içinde geçirmiş olmamaları gerekirdi? Biyografileri bizlere malnütrisyon çektikleri zamanların da olduğunu anlatırcasına bilgilerle doludur.


Leonardo da Vinci, Mevlana, İskender, Mustafa Kemal Atatürk, Fatih Sultan Mehmet, Albert Einstein, Ludwig van Beethoven, Pablo Picasso, Alexander Johnann Sebastian Bach, Nikola Tesla, Wolfgang Amadeus Mozart ve Napolyon…


  • Leonardo da Vinci: Rivayetler vejetaryen olduğunu iddia etmekle birlikte; başka kaynaklar hayvansal gıdaları (et dâhil olmak üzere) tükettiğini bildirmektedir.

     

  • Mevlana: Bademli helva, sirke – bal ve su ile yapılan bir çeşit şerbet, tutmaççorbası.

     

  • İskender: Balık, peynir ve meyveler.

     

  • Mustafa Kemal Atatürk: Peynirli omlet, sahanda yumurta, kuru fasulye, pilav, yoğurt, taze bamya, karnıyarık ve kuşkonmaz.

     

  • Fatih Sultan Mehmet: Zengin bir mutfak; et ve deniz ürünleri ağırlıklı olmak üzere, tarihçiler en sevdiği yemeğin “Mutancana” adlı; koyun eti, soğan, kuru üzüm, kuru kayısı, kuru incir, badem ile yapılan ve keşkekle yenilen bir yemek, meyveler.

     

  • Albert Einstein: Spagetti ve fettuccine sevdiği bilinmektedir. Ancak, başka kaynaklarca hayatının son birkaç yılına kadar vejetaryen olduğunu ifade etmesine et ve hayvansal gıda tükettiği söylenmektedir.

     

  • Ludwig van Beethoven: Peynirli makarna, bol yumurtadan yapılan bir çeşit çorba, balık ve et.


  • Pablo Picasso: Zeytin, peynir, ıspanak, balık ve makarna.

     

  • Johnann Sebastian Bach: Peynirli makarna ve elmalı turta.

     

  • Nikola Tesla: Çeşitli sebzeler ve patates püresi.

     

  • Wolfgang Amadeus Mozart: Ciğer çorbası ve lahana turşusu.

     

  • Napolyon: Soğanlı ve patates kızartmalı ızgara tavuk.

     

     

Bu kişilerin beslenme tarzlarında dikkatimizi çeken şey ise aşırılığa kaçmadıklarını görmek olmuştur. Bilim, sanat ve sosyal konularda tutkularını; bazı yiyecekler için de göstermişlerdir. Ancak, az miktarlarda; olabildiğince farklı türleri kapsayacak ve besin ögelerince yeterli olacak şekilde…


Yakın zamanda tekrar buluşana kadar esenlikle kalın…



İsmail Hakkı TEKİNER1 ve Hayrettin MUTLU2

1İstanbul Aydın Üniversitesi

Gıda Mühendisliği Doktora Programı


2Başkent Üniversitesi

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programı


 

Yazarın diğer yazıları için tıklayınız: http://www.diyetonline.com/Ismail_Hakki_Tekiner-yazar-274.aspx


 






YORUMLAR
Ad Soyad  
Rumuz  
Yorum    
Görüntülenecek veri yok

Diğer Makaleler

Powered By Nar Bilişim