ANTİBİYOTİK DİRENCİ GELİŞİMİ ve GIDA GÜVENLİĞİ - 1

İsmail Hakkı Tekiner

 

 

 

Antibiyotik Direnci Gelişimi ve Gıda Güvenliği - 1

 

Sevgili Okuyucularım,

Hepimizin malumudur; evrim tartışmaları bilim adamları ve karşı görüş ileri süren çevreler arasında her zaman münazara konusu olmaktadır. Kim ne derse desin evrim tüm canlılar için devam etmekte ve türler nesillerinin devamı için genetik materyallerini en etkin şekilde kullanmaya çalışmaktadır.

İnsanoğlu, kendisini tüm evrenin merkezi gibi görse bile; makro ve mikro kozmos içinde sayılamayacak kadar çok başka tür mikroorganizmalar yaşamaktadır. Üstelik bizzat insan vücudunda mevcut hücre sayısının en az on katı kadar mikroorganizma bulunmaktadır. Bu ekosistemin dengesi nasıl korunacak ve türler arasındaki mücadelenin kazanını kim olacaktır? Bekleyelim görelim demek isterdim ancak bilinen gerçekler çerçevesinde kısa ömrümüzde final sahnesini göremeyeceğiz…

Son yılların popüler konularından biri antibiyotiklere karşı mikroorganizmaların geliştirdiği dirençtir.

1940’ lı yıllardan sonra insanoğlunun mikrobiyal kaynaklı enfeksiyonlara karşı tedavisinde kullanılan antibiyotikler acaba artık yeterince iş göremez hale mi gelmeye başladılar? Antibiyotikler yalnızca insan sağlığını korumak amacıyla değil, hayvan sağlığı için de kullanılmaktadır. Hayvansal kaynaklı gıda kaynaklarımız büyük ve küçükbaş hayvanların yemlerine eklenmekte ve hastalıklara karşı direnç geliştirmeleri amaçlanmaktaydı… Ancak, antibiyotik kullanımı hayvansal girdilerde yasaklanmış olsa bile araştırmaların sonucu farklı gerçekleri ortaya koymaktadır.

Antibiyotik direnci nedir? Basitçe enfeksiyona sebep olan mikroorganizmanın imha olmasını sağlayan ilaçların artık iş göremez hale gelmesidir.

Kısaca, bakteriler de biz insanlar ve diğer canlılar gibi nesillerinin devamı için genetik materyallerini antibiyotik ilaçların etkilerine karşı geliştirmekte ve birbirlerine bu üstün özellikleri aktarmaktadırlar. Özetle mikroorganizmalar antibiyotiklere karşı amansız bir karşı saldırıya geçmiştir. Bu dirençli mikroorganizmalar gıdalar yoluyla da insan vücuduna alınmaktadırlar.

Klinik çalışmaları bırakalım ve hekimlerin alanına girmeyelim. Bunun yerine gıdalar ve gıda zinciri yoluyla insan sağlığı açısından getireceği risklere bakalım: Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Avrupa Bölge Ofisi tarafından 2011 yılında hazırlanan bir uzmanlık raporunda ülkemizin bu konuda adı Çin ile birlikte geçmektedir. Raporun 11. sayfasında Hacettepe Üniversitesi Çocuk Hastanesi Mikrobiyoloji Laboratuvarı Sorumlusu Sayın Deniz GÜR’ ün Türkiye’ de Antimikrobiyal Direncin İzlenmesi başlıklı görüşlerine değinilmektedir. Aynı raporun 12. Sayfasında ise Gıda Güvenliği Perspektifinden Antimikrobiyal Direnç hakkında basit ancak dikkat çekici bir yorum yapılmaktadır. Yorumda tüketiciler açısından hayvansal kaynaklı gıdalar yoluyla antibiyotiğe dirençli mikroorganizma suşlarının alınabileceğini ya da yine gıda kaynaklı antibiyotiğe dirençli mikroorganizma suşları ile hasta bir kişinin enfekte olabileceğini ve bu dirençli organizmanın insan mikroflorasında var olan diğer mikroorganizmalara gen transferi gerçekleştirebileceğini öngörmektedir. Bu görüşlerin sahibi Dr. Kruse, diğer pek çok ülke arasında özellikle Çin ve Türkiye’ de antibiyoğe dirençli E. coli suşlarının varlğı bakımından dikkat çekici bir durum olduğunu ve muhtemel sebebin kümes hayvanı ve eti için beslenen diğer hayvanlarda yasalar yasaklamış olmakla birlikte antibiyotik kullanımının olabileceğini bildirmektedir.

Konu bayağı uzun… Tek yazıya sığmayacak görünüyor? Bu yazımda sizleri ürkütücü mikroorganizma adları ve moral bozucu rakamlarla sıkmak istemiyorum. II. yazımda bu detaylara gireceğiz...

Tekrar buluşana kadar sağlık ve esenlikle kalın…

 

 

İsmail Hakkı TEKİNER

İstanbul Aydın Üniversitesi

Gıda Mühendisliği Doktora Programı

AvH Vakfı Gıda Moleküler Biyolojisi Araştırma Laboratuvarı

 

Yazarın diğer yazıları için tıklayınız: http://www.diyetonline.com/Ismail_Hakki_Tekiner-yazar-274.aspx

YORUMLAR
Ad Soyad  
Rumuz  
Yorum    
Görüntülenecek veri yok

Diğer Makaleler

Powered By Nar Bilişim