AÇKEN BEN BEN DEĞİLİM? PEKİ NEDEN?

tülay ışık

İştahı Azaltan Hormonlar      

Leptin; Yağ dokudan sentezlenir. Kandaki leptin düzeyi yağ kütlesinin artışına paralel olarak yükselir ve beyni yeterli enerji depolandığı sinyalini ulaştırarak yeme isteğinin azalmasını ve enerji harcamasının artmasını sağlar. Leptin seviyesi sabah saatlerinde en düşük,  gece 1-4 arası en yüksek noktasına ulaşır.  Leptin eksikliği durumunda aşırı yeme sonucu obezite gelişebilir. Ancak obezlerin sadece % 5-10’luk kısmında leptin seviyelerinin düşük olduğu ve leptin ve leptin reseptör geninde mutasyonların oldukça nadir olduğunun gösterilmesi asıl sorunun leptin yetmezliğinden çok leptin direnci ile ilişkili olduğunu düşündürmektedir.

İnsülin; Pankreastan salgılanan ve beslenmenin düzenlenmesinde rol alan en önemli hormonlardan biridir ve leptin benzeri etki gösterir. Besin alımıyla birlikte karbonhidratlar, gerekli yerlerde kullanıldıktan sonra fazlası kas ve karaciğerde depolanır ayrıca yağ ve aminosaitlerinde uzun süreli açlık halinde kullanılması sağlamak için depolanması üzerine olumlu etkileri vardır.

Kolesistokinin; Besinler aracılığıyla aldığımız yağ ve proteinlerin uyarımıyla sindirim kanalından salınan bir hormondur. Bu hormon insanlarda tokluğa benzer etkilerle yemek yemeyi sonlandırmamızı sağlayan bir tokluk ajanıdır.

Peptid YY3-36; Alınan besine cevap olarak distal ince bağırsak ve kolondan salgılanır ve tokluk oluşturan sistemi uyarır, yeme isteğini 12 saate kadar baskılayabilir. Şişman bireylerde bu hormon düzeyi düşüktür.

Dopamin; Yağlı besinleri tükettikten sonra oluşan tatminle birlikte leptin seviyesini yükseltir ve Nöropeptid-Y’nin salımını baskılayabilir.

Seratonin; Seratonin hormonu halk arasında ‘’mutluluk hormonu’’ olarak bilinen ve ruh halini etkileyen bir hormondur. Açlık ve tokluk durumunu dolaylı yollardan etkiler. Beynin tokluk merkezini uyararak, şişmanlığa karşı kullanılan bir dizi ilacın ana hedeflerinden birisidir. Triptofan ve yüksek karbohidrat alımı ile seratonin seviyesi yükselir ve yüksek seratonin seviyesi Nöropeptid-Y’yi baskılar ve tatmin sağlar. Seratonin seviyesini yükselten en iyi besin ise çikolatadır.

İştahı Artıran Hormonlar:

Ghrelin; Mide epitel hücrelerinden üretilip salgılanan bir hormondur. Ghrelin güçlü bir büyüme hormonu destekleyicisi olmasının yanısıra, büyüme hormonundan bağımsız etkilere de sahiptir. Gıda alınımını uyarması, karbonhidrat kullanımının arttırılması, yağ kullanımının azaltılması gibi leptinin etkilerine zıt etkileriyle enerji kazanımı ve enerji depolanmasını sağlamaktadır. İnsanda ghrelin seviyeleri her öğün öncesi pik yapar ve beslenmeyi takiben gittikçe düşer. Şişman kişilerde aşırı beslenmeye yanıt olarak ghrelin seviyesinin azaldığı, yapılan çalışmalarla gösterilmiştir.

Nöropeptid-Y; Beyinde ve periferal sinir sisteminde yaygın olarak bulunan açlık sinyalidir. Nöropeptid Y’nin merkezi sinir sistemine verilmesi; besin alımını artırırken ve alınan kaloriyi yağ olarak depolarken, Nöropeptid-Y düzeylerindeki düşmeye bağlı olarak besin alımı azalır.

Agouti-Releated Protein; İştah egelleyici reseptörü durdurarak iştah ve yeme isteğini artırır. Agouti ve Nöropeptid-Y paralel çalışır, metabolizmayı yavaşlatıp leptine zıt etki ederek yağ depolarının artmasına ve böylece kilo alımına neden olurlar.


Beslenme ve Diyet Uzmanı Tülay IŞIK

YORUMLAR
Ad Soyad  
Rumuz  
Yorum    
Görüntülenecek veri yok

Diğer Makaleler

Powered By Nar Bilişim